Newton Primary School

„Nie ma nic lepszego niż język, który jest łącznikiem życia społecznego, kluczem do wiedzy (…)”
Ezop

Dyżur logopedy
mgr Iwona Marek
Czwartek: 14.00 - 15.00
Piątek: 14.30 - 15.30

Logopeda zajmuje się między innymi:
• Profilaktyką logopedyczną;
• Kształtowaniem mowy dziecka;
• Kulturą żywego słowa;
• Diagnozą i terapią mowy dzieci, młodzieży i dorosłych w różnych przypadkach.

Rozwój mowy dziecka
5 – 6 rok życia
Dziecko w wieku 5 - 6 lat:
• Udoskonala percepcję dźwięków mowy, np. przez zabawy rymami i dzielenie wyrazów na sylaby.
• Buduje coraz dłuższe wypowiedzi – zgodnie z regułami gramatyki języka polskiego.
• Buduje zbiory, np. auta, kwiaty.
• Układa i opowiada 4-elementowe historyjki obrazkowe.
• Rozumie symbole.
• Czyta globalnie sylaby i wyrazy, które z nich powstają , a nawet proste zdania (np. Ola ma książkę).
• Zapina i rozpina guziki.
• Sznuruje buciki.
• Przedmioty i postacie na rysunkach dziecka mają dużo elementów.
• Podpisuje drukowanymi literami swoje prace.
• Kiedy pisze, rusza nadgarstkiem, nie łokciem.
• Rozumie trudniejsze instrukcje, np. „klaśnij w dłonie, a potem połóż ręce na kolanach”.
• Potrafi wysłuchać dłuższego opowiadania, bajki, rozumie morał.
• Rozumie określenia typu: „pod”, „na”, „obok”.
• Prawidłowo interpretuje znaki symboliczne.
• Mowa jest wyraźna i poprawna, prawidłowo wymawia wszystkie głoski języka polskiego.
• Poprawnie buduje zdania – stosuje reguły gramatyczne.
• Potrafi odpowiedzieć na bardziej złożone pytania, opowiada, używając zdań złożonych.
• Potrafi opowiedzieć, co widzi na ilustracji, opowiada bajki.
• Potrafi porozmawiać z osobą obcą, nie odbiegając od tematu.
• Używa słów określających relacje przestrzenne i nazywa podstawowe figury geometryczne.


Dzieci I – III klasa:
• Dziecko - jeśli się pomyli lub przejęzyczy, potrafi się poprawić.
• Wie i rozumie, jakie są zasady funkcjonowania języka i stosuje je.
• Mówi poprawnie, ciągle wzbogaca swój słownik.
• Doskonali technikę i tempo czytania.
• Ćwiczy czytanie ze zrozumieniem.
• Należy uczyć dziecko rysowania szlaczków, które kształcą umiejętność rysowania drobnych elementów w linijkach.
• Umie pisać litery i łączyć je w wyrazy.
• Pisze poprawnie ze słuchu.
• Należy pomóc dziecku nauczyć się kreślenia liter zawsze we właściwym kierunku.


Opanowanie mowy jest dla dziecka procesem trudnym i długotrwałym. Odbywa się to dzięki osobom z otoczenia - rodzicom, które mówią do dziecka
i rozmawiają z nim. Proste zabawy wykonywane wspólnie z dzieckiem, zabawna gimnastyka buzi, np. przed lustrem, pomagają w opanowaniu pięknej wymowy. Praca aparatu oddechowego oraz mownego (warg, języka, podniebienia miękkiego) odpowiada za jakość wymowy.
Ćwiczenia należy wykonywać systematycznie, ale krótko - daje to najlepsze rezultaty. Zabawy oddechowe prowadzimy w krótkich, kilkuminutowych seriach, najlepiej w dobrze przewietrzonym pomieszczeniu – godzinę przed lub po posiłku.


ROZWIJANIE I USPRAWNIANIE FUNKCJI APARATU MOWY

Gimnastyka buzi i języka
Rozgrzewka:
• Wytrzeszcz oczy i wysuń język z buzi.
• Rozciągnij szeroko wargi palcami.
• Pokaż jak się martwisz.
• Pokaż jak się złościsz.


Język:
• Unieś język w kierunku nosa.
• Opuść język w kierunku brody.
• Przesuń język w kierunku prawego kącika ust.
• Przesuń język w kierunku lewego kącika ust.


Wargi:
• Parskaj wargami – naśladuj rżenie konia.
• Zawarcz, tak jak ruszający motor.
• Zagraj palcami na wargach.
• Wydaj okrzyk Indianina, wymawiaj długo „o” i uderzaj dłonią o wargi.


Podniebienie miękkie:
• Przenoś na kartkę elementy „papierowego nieba”, zasysając powietrze przez rurkę.
• Pogrupuj papierowe, np. serca, kółka według wielkości, zasysając je przez rurkę.
• Sortuj figury geometryczne według wzoru, przenosząc je za pomocą rurki.
• Unoś, np. pianki, wciągając powietrze przez rurkę.


Oddech:
• Nabierz tyle powietrza nosem, by miś leżący na twoim brzuchu, uniósł się.
• Wypuść powietrze i popatrz jak miś opada, unieś ręce wysoko do góry i nabierz powietrze nosem.
• Opuszczaj ręce w dół, aż do podłogi - jednocześnie wydmuchując powietrze.

Inne propozycje ćwiczeń języka, warg, policzków i podniebienia miękkiego.
• Jedzenie „słonych paluszków” bez przytrzymywania ich dłonią.
• Trzymanie zębami i wargami lekkich produktów na małej plastikowej łyżeczce.
• Lizanie czubkiem języka dużych lizaków lub lodów, ale nie lodów na patyku.
• Trzymanie wargami i zębami nitki z zawiązanym na jej końcu małym cukierkiem.
• Picie jogurtu lub gęstego soku przez „zakręcone” słomki.
• Przysysanie i przenoszenie za pomocą słomki różnych produktów spożywczych z jednej miseczki do drugiej, począwszy od najlżejszych, np. kulek czekoladowych. Słomka powinna być przytrzymywana środkiem ust i nie powinna być przygryzana. Przenoszone produkty powinny być większe niż średnica słomki, by dziecko się nimi nie zachłysnęło.
• Zlizywanie czubkiem języka rozsmarowanego na talerzu dżemu, miodu czy ketchupu w kształcie, np. serca, koła, itp.
Opracowano na podstawie materiałów Polskiego Towarzystwa Logopedycznego - Oddział Śląski.